आयरल्यान्डको डेटा संरक्षण आयोग (डीपीसी)ले लोकेसन डेटा प्रयोग गरेको विषयमा गुगलमाथि ४० करोड ३० लाख युरो (करिब ७० अर्ब ९२ करोड ८० लाख रुपैयाँ) जरिवाना गरेको छ ।
यो आयरिस डेटा सुरक्षा निकायले लगाएको सबैभन्दा ठूलो जरिवानामध्ये एक हो । टेक कम्पनी गुगलविरुद्धको अनुसन्धान करिब ६ वर्षअघि सुरु भएको थियो ।
युरोपका विभिन्न उपभोक्ता अधिकारसम्बन्धी संस्थाले गुगलविरुद्ध उजुरी गरेपछि अनुसन्धान अघि बढाइएको थियो ।
डीपीसीले सोमबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा अनुसन्धानका क्रममा गुगलले लोकेसन डेटा प्रयोग गर्दा त्यससम्बन्धी प्रक्रिया ‘कानुनी, निष्पक्ष र पारदर्शी’ नभएको पाइएको जनाएको छ ।
अनुसन्धान गुगलका तीनवटा सेवामा लोकेसन डेटा प्रयोगसँग सम्बन्धित थियो । तीमध्ये वेब एन्ड एप एक्टिभिटी, लोकेसन हिस्ट्री र लोकेसन एक्युरेसी रहेका छन् । अनुसन्धानमा २५ मे २०१८ देखि ४ फेब्रुअरी २०२० सम्म लोकेसन डेटा प्रयोग गरिएको विषयलाई समेटिएको थियो ।
लोकेसन डेटा भन्नाले कुनै व्यक्तिको भौगोलिक स्थान पत्ता लगाउन सकिने कुनै पनि प्रकारको डेटालाई बुझिन्छ ।
डीपीसीका उपआयुक्त ग्राहम डोयलले लोकेसन डेटाबाट व्यक्तिबारे धेरै जानकारी प्राप्त गर्न सकिने र त्यसमा अत्यन्तै निजी जानकारीसमेत हुन सक्ने बताएका छन् ।
डीपीसीको रिपोर्टअनुसार गुगलले डेटा प्रयोग गर्ने क्रममा जनरल डेटा प्रोटेक्सन रेगुलेसन (जीडीपीआर) को उल्लंघन गरेको थियो ।
जीडीपीआर युरोपेली संघको व्यक्तिगत डेटा संरक्षणसम्बन्धी कानुन हो, जुन २५ मे २०१८ देखि लागू भएको थियो ।
डोयलका अनुसार जीडीपीआरले युरोपेली आर्थिक क्षेत्रभरका मानिसको व्यक्तिगत डेटालाई व्यापक सुरक्षा प्रदान गर्छ । यसअनुसार व्यक्तिगत डेटा कानुनी, निष्पक्ष र पारदर्शी तरिकाले प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ ।
गुगलले के भन्यो ?
गुगलले भने यो विषय पुराना नीतिसँग सम्बन्धित रहेको र ती नीतिहरू अहिले परिवर्तन भइसकेको जनाएको छ ।
गुगलले विज्ञप्तिमा भनेको छ, ‘यो मामला पुराना नीतिहरूसँग सम्बन्धित छ, जसलाई अहिले अद्यावधिक गरिसकिएको छ । सन् २०१९ पछि हामीले आफ्ना प्रक्रियामा उल्लेख्य परिवर्तन गरेका छौँ र लोकेसन डेटा व्यवस्थापन गर्न सहज हुने नयाँ उपकरणहरू ल्याएका छौँ ।’
गुगलका अनुसार पछिल्ला वर्षमा डेटा सुरक्षालाई थप बलियो बनाउन विभिन्न कदम चालिएका छन् । यसमा ‘अटो–डिलिट कन्ट्रोल’ पनि समावेश छ ।
यसको माध्यमबाट प्रयोगकर्ताले आफ्नो खातामा रहेको डेटा प्रत्येक तीन, १८ वा ३६ महिनामा स्वतः मेटिने गरी सेट गर्न सक्छन् ।
कम्पनीले व्यक्तिगत डेटा सुरक्षाका लागि अन्य उपायसमेत लागू गरिएको जनाएको छ । त्यसमध्ये ‘सिम्पल एड्स म्यानेजमेन्ट’ पनि रहेको छ, जसबाट प्रयोगकर्ताले आफूलाई लक्षित गरी देखाइने व्यक्तिगत विज्ञापन पूर्ण रूपमा बन्द गर्न सक्छन् ।
गुगलले लोकेसन डेटा प्रयोग र खाता सेटिङ्सबारे विस्तृत जानकारी एउटै स्थानमा उपलब्ध गराएर पारदर्शिता बढाएको दाबीसमेत गरेको छ ।
