सर्लाही–३ को चुनावी मैदानमा यसपटक एउटा फरक नाम चर्चामा छ— ३१ बर्षे युवा, दर्शन पराजुली। परम्परागत राजनीतिक वंश, संगठनभित्रको दशकौँ लामो पदयात्रा वा सत्ता–समीकरणबाट होइन, नागरिक अभियान, उद्यमशीलता र नयाँ पुस्ताको सोचबाट राजनीतिमा आएका पराजुलीलाई धेरैले Gen Z आन्दोलन पछिको पुस्ताको राजनीतिक अनुहारका रूपमा हेर्न थालेका छन्।
विकास अध्ययनमा स्नातक गरेका पराजुलीले एशियन कलेज अफ जर्नलिज्म मा पूर्ण छात्रवृत्तिमा पत्रकारिता अध्ययन गरेका हुन्। अध्ययनपछि उनी नेपालमै फर्किएर टेक र मिडिया उद्यमीका रूपमा सक्रिय रहे। तर उनको परिचय व्यवसायमै सीमित छैन। विगत डेढ दशकदेखि उनी सुशासन, पारदर्शिता, नागरिक अधिकार र युवाको राजनीतिक सहभागितासँग जोडिएका अभियानहरूमा निरन्तर देखिँदै आएका छन्।
नारा होइन, नतिजा’को राजनीति
हालै देखिएको Gen Z आन्दोलनलाई पराजुली केवल युवाहरूको क्रान्ति मात्र होइन, राजनीतिक चेतनाको टर्निङ पोइन्टका रूपमा व्याख्या गर्छन्। “युवाहरूले अब भाषण सुन्न चाहँदैनन्, उनीहरू परिणाम खोजिरहेका छन्,” उनी बारम्बार दोहोर्याउँछन्। उनका अनुसार समस्या नेताको अभाव होइन, दृष्टिकोण र कार्यशैलीको संकट हो।
यही सोचका साथ उनले राजधानी केन्द्रित राजनीति छाडेर मधेशको महत्वपूर्ण निर्वाचन क्षेत्र सर्लाही–३ रोजेका छन्। हरिवन, बरहथवा, बागमती, कविलासी, चक्रघट्टा लगायतका पालिकाहरू समेटिएको यो क्षेत्र कृषि, श्रम र युवाशक्तिले भरिपूर्ण भए पनि रोजगारी र अवसरको अभावले ग्रसित छ।
स्थानीय यथार्थबाट भविष्यको अर्थतन्त्रतर्फ
पराजुलीका चुनावी एजेन्डा ठूला र अमूर्त नाराभन्दा स्थानीय यथार्थ र भविष्यको आवश्यकतामा केन्द्रित छन्। युवाहरू रोजगारीको खोजीमा विदेशिन बाध्य हुनु, साना व्यवसायले नीतिगत संरक्षण नपाउनु, तथा शिक्षा र स्वास्थ्यमा गुणस्तरको असमानता— यी उनका प्राथमिक सरोकार हुन्।
आफ्नो दृष्टिकोण स्पष्ट पार्दै पराजुली भन्छन्, “म ‘AI-Ready नेपाल’ बनाउने अभियानमा छु, र त्यसको सुरुआत अब यही क्षेत्रबाट गर्न चाहन्छु। हामीले युवालाई भविष्यका रोजगारीका लागि चाहिने सही सीप दिन सकेनौँ भने पलायन रोकिन्न।”
उनका अनुसार आजको अर्थतन्त्र gig economy, डिजिटल काम र प्रविधिमा आधारित अवसरतर्फ तीव्र रूपमा सर्दै छ। त्यसैले परम्परागत रोजगारीको प्रतिक्षाभन्दा अगाडि बढेर युवालाई future jobs का लागि आवश्यक सीप, डिजिटल पहुँच र स्थानीय उद्यमसँग जोड्ने नीति आवश्यक छ। यही सोचका साथ उनी स्थानीय उद्यमशीलता, प्रविधिमा आधारित रोजगारी र जवाफदेही शासन प्रणालीलाई आफ्नो राजनीतिक प्राथमिकताका रूपमा अघि सार्छन्।
पुरानो राजनीतिबाट दूरी
दर्शन पराजुली आफैँलाई “पुरानो शैलीको नेता होइन” भन्छन्। उनी सत्ता र पहुँचभन्दा पारदर्शिता, डेटा–आधारित नीति र नागरिकसँग प्रत्यक्ष संवादलाई राजनीति गर्ने आधार मान्छन्। यही कारण, उनका अभियान कार्यक्रमहरूमा भाषणभन्दा संवाद, प्रश्न–उत्तर र नीति छलफल बढी देखिन्छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्— पराजुलीको उपस्थितिले सर्लाही–३ मा चुनावी प्रतिस्पर्धालाई मात्र होइन, राजनीतिक बहसको स्वरूपलाई पनि बदल्ने संकेत दिएको छ। उनी जित्ने वा नजित्ने प्रश्नभन्दा ठूलो कुरा, युवामैत्री र परिणाममुखी राजनीतिक आवश्यकतालाई मुख्यधारमा ल्याउनु हो।
विकल्पको खोजीमा मतदाता
सर्लाही–३ का मतदाताका लागि यो चुनाव परिचित अनुहार र नयाँ विकल्पबीचको मात्र टक्कर होइन। यो कस्तो राजनीति चाहिने ? भन्ने प्रश्नसँग जोडिएको छ।
त्यही प्रश्नको उत्तरका रूपमा दर्शन पराजुली आफूलाई प्रस्तुत गरिरहेका छन्— नयाँ पुस्ताको सोच, नागरिक–केन्द्रित राजनीति र काम गरेर देखाउने प्रतिबद्धतासहित।
आउँदो निर्वाचनमा मतदाताले कुन बाटो रोज्लान्, त्यो त नतिजाले बताउनेछ। तर यति भने स्पष्ट छ— सर्लाही–३ को चुनावी बहसमा दर्शन पराजुलीले नयाँ प्रश्न र नयाँ अपेक्षा र देशभरजस्तै नव युवाको राजनितिक आवश्यकताको आधार जन्माएका छन्।
